Zadar
Stolicą Dalmacji Północnej jest Zadar. Jest to malownicze starożytne miasto i centrum gospodarcze, administracyjne, turystyczne i kulturalne całego regionu. Najstarsza część miasta leży na niskim półwyspie przy naturalnym nabrzeżu. Duży port otwarty jest dla transportu międzynarodowego i ma dwa bardzo ważne połączenia promowe z Włochami, oprócz tego ma stałe połaczenia promowe z Rijeka – Rab – Zadar – Split, Hvar – Korczula – Sobra – Dubrovnik – Bari i Zadar – Brbinj – Ancona. Posiada również połączenie kolejowe ze Splitem i Zagrzebiem przez Knin. Lotnisko leży przy miasteczku Donji Zemunik. W IX stuleciu p.n.e. Zadar był bardzo znany, jako liburnska osada. Później stał się kolonią rzymską i miejskim dystryktem zwanym Jadera. Po upadku Imperium Rzymskiego stał się stolicą Dalmacji bizantyjskiej. W IX stuleciu terytorium zostało obsadzone przez Chorwatów i w roku 1106 musiało pogodzić się z dominacją węgierską. Między 1409-1797 rokiem Zadar był zdominowany przez Wenecjan, a następnie aż do 1920 roku przez Austrię, w latach 1805-1813 terytorium Dalmacji było okupowane przez Francję. Po I wojnie światowej Zadar stał się własnością Włoch a w roku 1944 stał się częścią Chorwacji i byłej Jugosławii. Podczas II wojny światowej był bardzo często bombardowany i stał się jednym z najbardziej zniszczonych miast w Chorwacji. Rok 1960 był przełomowym pod kątem długotrwałego rozwoju, który zawierał również rozwój ruchu turystycznego. Zadar jest najbardziej lubianym ośrodkiem turystycznym w Dalmacji północnej. Wśród licznych sakralnych i świeckich zabytków znajduję się niezniszczony rzymski i średniowieczny wygląd miasta, rzymski rynek z I stulecia, kościół (rotunda) Św. Donata z IX stulecia, kościół Św. Maryji z roku 1091 zrekonstruowany w XVI stuleciu, katedra Św. Stoszija z XII i XIII stulecia i szereg innych kościołów, części fortyfikacji wzdłuż miejskiego portu, miejska brama zwaną Porta Terra Ferma (główna brama) z roku 1543, wieża Bablja kula z resztkami średniowiecznego muru obronnego, Wielki Arsenał z roku 1752, pałac Weneckiego gubernatora z roku 1607, miejski budynek z arkadami z roku 1562 i mnóstwo innych zabytków godnych obejrzenia. Kolekcje muzealne wystawiane są w archeologicznych, narodowych, przyrodniczo-historycznych, etnograficznych czy morskich muzeach. Z powodu wielkiej ilości prywatnych, turystycznych i rybackich łódek bardzo trudno znaleźć jakieś miejsce do cumowania łodzi. Zwykle znajdziemy miejsce przy moście. Po uprzednim uzgodnieniu z właścicielem. Miejsce do załadowania i rozładowania możemy wykorzystać również przy molu nabrzeżnym po południowo-zachodniej stronie starego miasta, gdzie głębokość dna morskiego osiąga 4 m. Pamiętać należy, że molo nabrzeżne narażane jest na wszystkie wiatry, oprócz północno-wschodnich. Stanąć na kotwicy możemy również w zatoce na wschód od nabrzeża Vitrenjak.
Kukljica
Naszym portem macierzystym jest miejscowość Kukljica znajdująca się na wyspie Ugljan. Jest to osada z małym portem leżąca przy zatoce w południowo-wschodniej części wyspy. Stąd zaczynamy sezon w Chorwacji i tutaj prowadząc rejsy morskie możemy zawsze się schronić w celu odpoczynku przed następnym rejsem. Kukljica należy do najbardziej rozwiniętych ośrodków ruchu turystycznego na wyspie dzięki swym malowniczym zatokom z przepięknymi plażami i gęstymi lasami sosnowymi. Najpopularniejszymi plażami są Sabusza i Jelenica dla nudystów. Pierwsze wzmianki o osadzie pochodzą z roku 1345. Kościół Św. Pavao został zbudowany w roku 1666. Nabrzeże jest dobrze chronione i tylko południowo-wschodnie wiatry mogą wywołać większe fale. Znajduje się tutaj marina z wodnymi i elektrycznymi przyłączami, rampą spustową i małą stocznią. Jeżeli zaczynamy rejs z Kukljicy to musimy z Zadarze wsiąść na prom, który płynie do Preko a następnie autobusem dojechać do Kukljicy.
Biograd na Moru
Miasto turystyczne z portem promowym. Kilka razy dziennie z Biogramu pływa prom na wyspę Paszman (Tkon) w południowej części kanału Paszman. Stare miejskie centrum leży na półwyspie pomiędzy zatoką Boszana na północy i zatoką Soline na południu. Przy wybrzeżu przed miastem znajdują się wysepki Planac i Svieta Katarina. W zatoce Soline otaczają rozległą plażę lasy sosnowe. Pierwsze wzmianki o Biogradzie pochodzą z połowy X stulecia. W XI stuleciu było ono siedzibą królów Chorwackich. W roku 1050 król Petar Kreszimr zbudował klasztor benedyktyński i kościół Św. Iwana. W roku 1102 został w Biogradzie koronowany na Chorwackiego króla węgierski król Koloman. W roku 1125 zburzyli miasto Wenecjanie. W roku 1646 miasto zostało zniszczone przez wojsko chorwackie, kiedy wycofywało się podczas wojen wenecko-tureckich. Muzeum miejskie wystawia liburskie oraz rzymskie odkrycia i resztki średniowiecznego miasta królewskiego, lecz specjalną atrakcją są odkryte artefakty z XVII stulecia i odkrycia zatopionych statków. Port chroniony jest przed wiatrami z wszystkich kierunków oprócz zachodniego. Nabrzeże w porcie zajęte jest przez regularne promowe połączenia. Przycumować można na nabrzeżu, na południe od stacji benzynowej, która znajduje się w sąsiedztwie nabrzeża promowego i przy molu nabrzeżnym z latarnią morską. Głębokość morza wynosi tu 3 m. Łódki miejscowe zarzucają kotwicę za tamą nabrzeżną. Wolne miejsca można znaleźć w okolicach nabrzeżnego mola, gdzie jednak morze jest dosyć płytkie. W Biogradzie znajdują się dwie mariny. Marina Kornati leży przy naturalnej zatoce i oferuje 500 miejsc postojowych, przy głębokości morza 4 m. Wyposażenie portu zawiera serwis jachtowy, dwa dźwigi ruchome 55-cio tonowy i 10-cio tonowy. Marina Szangulin – prywatne nabrzeże z 200 miejscami cumowania o głębokości 4. Do wyposażenia portu należy serwis jachtowy i ruchomy dźwig. Stąd też najczęściej w soboty po południu wypływamy w nasze rejsy morskie.
Archipelag Kornati
Archipelag Kornati składa się z 149 wysp, wysepek i raf rozłożonych na obszarze 320 km2, pomiędzy wyspą Dugi otok na północnym wschodzie, wyspą Zirje na południowym wschodzie i wyspami Paszman, Vrgada i Murter na północy i północnym wschodzie. Wapienne wyspy nie mają żadnych źródeł ani cieków wodnych. Wegetacja jest bardzo rzadka z powodu nierównomiernemu rozłożeniu opadów i temperatur w czasie letnim. Morze w okolicy Kornat jest jednym z najobfitszych obszarów rybackich. Do 2006 roku obszar ten zamieszkiwało na stałe 7 osób. Park narodowy Kornati zawiera 89 wysp, wysepek i raf, które zawierają 2/3 archipelagu Kornati. Obszar ten był ogłoszony parkiem narodowym w roku 1980 dzięki geomorfologicznym charakterystykom, różnorodności życia morskiego oraz pozostałym cudom przyrody. Turystyka i wczasy są tutaj ograniczone, zwiedzanie oraz zakwaterowanie muszą się kierować regulaminem parku narodowego. Mimo istniejących osad żadna z nich nie jest stale zamieszkana. Miejscowi obywatele zamieszkują je tylko podczas zbiorów. Mnóstwo obywateli wynajmuje swe domy na dłuższy okres. W Kornati jest do dyspozycji kilka hoteli sezonowych. Wiatry w parku nie są niebezpieczne czy nieprzyjemne, lecz żeglarze muszą ciągle uważać na skaliste rafy i płycizny, które niekiedy trudno zauważyć.
Murter
Rybarskie miasteczka w północno-zachodniej części wyspy. Miasto to rozbudowało się z pierwotnej osady Veliko Selo, które leży 500m od brzegu, w kierunku szerokiej zatoki Hramina. Jego obywatele są właścicielami większości gleby na wyspach Kornati. Znajduje się tutaj siedziba zarządu Parku narodowego Kornati. Pierwsze wzmianki o Murterze pochodzą z roku 1715. W XIII stuleciu jednak nazywał się Veliko Selo. Średniowieczny kościół Św. Mihovil został zrekonstruowany w roku 1770. Na pagórku stojący kościół Św. Rok został zbudowany w roku 1760.
Zatoka Hramina jest ciągle pełna turystycznych i rybackich łódek. Ciężko tutaj znaleźć wolne miejsce nawet podczas zimowych miesięcy. Łodzie można przywiązać tylko na nabrzeżu lub zakotwiczyć w zachodniej części zatoki.
Wodospady na rzece KRKA
Terytorium parku narodowego wraz ze swymi jeziorami i wodospadami jest jednym z najbardziej znanych cudów naturalnych Chorwacji. Siedziba parku jest w Skradinie. Rzeka Krka jest tworzona przez kilka dopływów, które zlewają się w mieście Knin. Przepływa przez suchy teren krasowy do morza. Jej kaniony i bariery z wapienia wytworzyły unikalną krainę. Różnice wysokości łamie Krka kilka małymi i dużymi wodospadami. 9 km wzdłuż rzeki od Kninu jest 20 metrowej wysoki wodospad Biluszicz, potem 15 metrowy wysoki Brijan, 52 metrowy wysoki Manojlovac i 25 metrowy wysoki Roszki slap. Koryto rzeki dalej się rozszerza do jeziora Visovac, 52 metrowej wysokości klasztor franciszkański, znany ze zbiorów starych dokumentów. Największy i najładniejszy wodospad, 46 metrowej wysoki Skrandinski buk, został wytworzony na zbiegu Krky z dopływem Cikola. Na swej długości w kierunku morza formuje rzeka Krka jezioro Prukljan, które ma wszystkie atrybuty morza, łącznie z przypływem i odpływem. W wodzie żyją ryby słodkowodne i morskie. Ujście Krky do morza jest prawie niedostrzegalne. Rzeka jest spławna dla łodzi z zanurzeniem do 2 m aż do wodospadu Skradinski buk. W odległośći 1 km od Skradinu w strone wodospadów jest w dolinie rzeki most w wysokości 5 m nad poziomem wody.
Skradin
Miasteczko z portem na prawym brzegu rzeki Krka na północ od Szybeniku. Ludność zamieszkała w tym malowniczym miasteczku zajmuje się głównie rolnictwem, uprawą winogron, ogrodnictwem i obsługą ruchu turystycznego. Miasto jest chronionym zabytkiem. Znajduje się tutaj zarząd Parku narodowego Krka i punkt wyjściowy do jego odwiedzin. Organizowany ruch turystyczny rozpoczął się rozwijać w roku 1960. Na miejscu współczesnej Skradiny stała kiedyś osada illyrska zwana Scardona. Skradin w okresie rzymskim był miejskim dystryktem i od XI stulecia do roku 1830 siedzibą diecezji. Skardin został zniszczony przez Awarów i Słowian w roku 615 i wyludniony przez Turków w roku 1522. Nad miastem leżą resztki fortyfikacji weneckiej.
Szibenik
Wielkie miasto z dużym portem jest przemysłowym, transportowym i turystycznym ośrodkiem i równocześnie siedzibą regionu. Leży niedaleko ujścia rzeki Krka do morza (zatoka Szibenik). Adriatycka magistrala schodzi się tutaj z szosą na Knin i Drnisz i przechodzi tędy magistrala kolejowa Zagrzeb-Knin-Split. Dostęp do portu wiedzie przez 11 do 30 m głęboki kanał Św. Ante. W okolicy znajdują się hotele, apartamenty oraz miejsca do biwaku. Przy kanale Szibenik rozciąga się plaża przy przylądku Jadrija. Szibenik ma prominentną pozycję między chorwackimi miastami na adriatyckim wybrzeżu dzięki najlepszemu położeniu i malowniczej rozległej zatoce. Rozwinął się jako stara chorwacka osada pod ochroną twierdzy Św. Mihovil, która pod nazwą Św. Anna ciągle dominuje nad miastem. Źródła historyczne wspominają Szibenik, jako Castrum Sebenici w roku 1066, kiedy odwiedził je król chorwacki Petar Kreszmir IV. Średniowieczna osada z gęstą i krętą siecią uliczek oraz alejami rozwinęła się pod wzgórzem z twierdzą Św. Anna. Osada ta miała nadany statut miasta i swą własną diecezję z roku 1298. Od początku grała bardzo ważną wrecz strategiczną rolę w walkach pomiędzy rzeszą bizantyjską i Wenecką republiką. Wenecjanie obsadzili ją w roku 1412 po trzyletnim obleganiu. I została pod ich władzą do roku 1797, kiedy cała Dalmacja stała się częścią monarchii austriackiej. Pod koniec II wojny światowej, w roku 1918 stał się Szibenik częścią Jugosławii. Miasto od strony lądu chronione jest twierdzami Św. Ana (pierwotnie Św. Mihovil), Św. Ivan i Szubiczevac, a od morza twierdzą Św. Nikola. Wszystkie zostały zbudowane z powodu inwazji tureckich. Każda twierdza jest unikalnym architektonicznie arcydziełem, zwłaszcza twierdza, Św. Nikola, znajdująca się przy wejściu do kanału Św. Ante, która jest jedną z najbardziej osobliwych twierdz na wschodnim wybrzeżu Adriatyku. Oprócz twierdzy oferuje Szibenik mnóstwo kulturalnych i historycznych zabytków, między innymi pałac Foscolo (XV stulecie), miejski budynek z arkadami (XVI stulecie), kilka kościołów z okresu od XIV do XX stulecia. Pałac biskupi (XV stulecie) i pomnik architekta Juraja Dalmatinaca. Największym i najważniejszym zabytkiem jednak jest katedra Św. Jakov, zbudowana między 1431-1536 rokiem. Swym ciekawym charakterem ma bardzo duże znaczenie nie tylko w chorwackim, ale też w cało europejskim architektonicznym kontekście. Cała zbudowana jest z kamienia i płyt kamiennych bez użycia spajających materiałów. W kombinacji z renesansowym miejskim ratuszem, niedaleko kościołów i pałacu Królewiczów, uformował się tutaj najpiękniejszy rynek z dziedzictwa architektury Chorwacji. Okres przeszłości skolekcjonowany jest w miejskim muzeum. Obszar w okolicy Szibeniku jest znany z licznych malowniczych osad i piękna przyrody, zwłaszcza w Narodowym parku Krka i Archipelagu Kornati. Bora wieje w kanale Św. Ante w silnych porywach, dlatego zabronione jest tutaj stawanie na kotwicy.
Primoszten
Miasto z portem i centrum turystycznym w przepięknym otoczeniu przyrody, chronione przed północnymi wiatrami. Leży na półwyspie między zatokami Raduca i Primosten. Głównymi zajęciami miejscowej ludności jest uprawa winorośli, drzew oliwnych, rybołówstwo i ruch turystyczny. W zatokach rozciągają się 2 duże plaże. Przed Primosztenem leży kilka pojedynczych wysepek. Na okolicznych zbocza znajdują się znane primosztenskie winnice. Miasto jest jednym z najładniejszych na wybrzeżu Adriatyckim i jest znane w całej Dalmacji ze swej turystycznej atrakcyjności. Centrum starego miasta charakteryzuje sieć wąskich uliczek a na północ i na południe leżą hotele i Marina. Na wyspie Smokvica znajduje się plaża dla nudystów. W Letnich miesiącach w Primoszten odbywają się różne uroczystości i wydarzenia kulturalne. W XVI wieku został wybudowany most, dzięki czemu połączono osiedle na wyspie z lądem. Nazwa Primosten jest pochodna od chorwackiego słowa, primostiti, co znaczy wymościć. Miasto zostało otoczone murem z wieżami, które niestety w XIX wieku zostały zniszczone. Dzisiaj Primosten połączony jest z lądem drogą prowadzącą po wale. Kościół Sw. Juraja z XV wieku został zrekonstruowany w 1760 r. Miejski port jest chroniony przed północno-wschodnimi i północno-zachodnimi wiatrami.
Park przyrodniczy Telascica
Głęboka, piękna zatoka w południowej części wyspy Dugi Otok, jedna z największych we wschodnim Adriatyku. Jej głębokość wynosi 10 km a szerokość 160-1800 m. Posiada kilka bardzo ładnych długich plaż piaszczystych, z piaszczystym dnem morskim. Jej północna część jest przeważnie goła, bez wegetacji, w południowej części są piękne lasy sosnowe, drzewa oliwne i drzewa figowe.
Jezioro Mir znajduje się w ścisłym sąsiedztwie zatoki, woda w nim jest bardziej słona i ciepła niż w sąsiednim morzu. Jezioro ma powierzchnię 0,23 km2. Od morza jest oddzielone wąskim i długim grzbietem skalnym tzw. Grpaszczak, który w południowej części spada do morza prawie pionowymi ścianami o wysokości około150 m. Telascica dzięki tej scenerii zalicza się do najpiękniejszych i najbardziej malowniczych zakątków na Adriatyku. Wcześniej była częścią składową Parku Narodowego Kornati, dzisiaj jest odrębnym obszarem chronionym.
Trogir
Miasto z portem w najwęższej części kanału Trogir. Pierwotna część miasta leży na wyspie Ciovo, połączonej z lądem mostem z kamienia, przechodzącym nad wąską cieśniną. Dzięki swemu położeniu, zachowanym średniowiecznym wizerunkiem i licznymi zabytkami Trogir stał się znanym turystycznym miastem muzeum. Przedstawia sobą jedno z najładniejszych miast wybrzeża adriatyckiego. Miasto zwane Tragurion zostało na tym miejscu wybudowane przez Greków w III w. p. n. e. Na końcu I w. p.n.e. stało się rzymskim osiedlem Tragurium i rozwinęło się w osiedle miejskie z siecią ulic, rynkiem miejskim, budynkami sakralnymi i murami obronnymi. Również w następnych epokach miasto pojawiało się w annałach pisemnych. Po upadku imperium rzymskiego w XI w. było pod panowaniem rzeszy bizantyjskiej. W IX w. została tu zbudowana diecezja, wzniesiona w 1828 r. W 1107 r. miasto stało się autonomią węgiersko -chorwackiego państwa. W 1132 r. zostało zniszczone przez Arabów a w następnym wieku zaczęło się powoli rozwijać. W latach 1420 – 1797 było pod panowaniem Wenecji, z którego to okresu zachowało się mnóstwo budynków. W tych czasach wybudowano mur miejski, potężną twierdzę Kamerlengo z wieżą ochronną Sw. Marko, katedrę, miejski budynek z arkadiami i inne budynki, które dochowały się do dnia dzisiejszego. W latach 1797 i 1918 Trogir był pod panowaniem Austriackim, z krótką przerwą w latach 1806 – 1814, kiedy to Europę opanowali Francuzi. W tym czasie została zniszczona część muru, ale zachowały się liczne zabytki, które mówią o interesującej historii miasta. Do najważniejszych zabytków należy katedra Sw. Lovro z XIII – XV w. z kaplicą Sw. Ivana, jest to najładniejszy renesansowy budynek w Dalmacji, zbudowany w latach 1468 – 1497. Miejskie mury z bramą główną, mniejsza bazylika Sw. Barbary z IX albo X wieku, najstarsza zachowana budowla w mieście, kościół Sw. Ivana Krstitelja (Sw. Jana Chrzciciela) z 1270 r., klasztor benedyktyński z kościołem Sw. Nikola, klasztor dominikański (z XIV w.) z kościołem Sw. Dominika i miejski budynek z arkadiami z 1308 r. Z całości zachował się pałac Cipiko, pałac Lucic i pałac Garagnin-Fanfogna z miejskim muzeum. Bogate ścieżki historii Trogiru są przedstawione w muzeum Sakralnym sztuki i w muzeum miejskim. Przechadzka labiryntem wąskich uliczek i małych rynków w pierwotnej części miasta jest niezapomnianym wrażeniem w średniowiecznej atmosferze. Stare miasto Trogiru na wyspie zostało wpisane na listę światowego kulturalnego dziedzictwa UNESCO.
